israel war

Γιατί θεωρείται αδύνατη η λύση των δύο κρατών


Καθώς το Ισραήλ συνεχίζει τους βομβαρδισμούς και τη χερσαία εισβολή στη Γάζα μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου, παγκόσμιοι ηγέτες επαναφέρουν στο προσκήνιο την -αδιέξοδη- διπλωματική προσπάθεια δεκαετιών για την” λύση των δύο κρατών”.

Ο στόχος ενός αναγνωρισμένου παλαιστινιακού κράτους δίπλα στο Ισραήλ υπογραμμίστηκε από τον Τζο Μπάιντεν κατά την ομιλία του στον Λευκό Οίκο στις 25 Οκτωβρίου. “Όταν τελειώσει αυτή η κρίση, πρέπει να υπάρχει ένα σχέδιο για το τι θα ακολουθήσει”, είπε. “Και κατά την άποψή μας, αυτό πρέπει να είναι μια λύση δύο κρατών”.

Στην ίδια γραμμή το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που επιβεβαίωσε εκ νέου τη δέσμευσή του για μια “διαρκή και βιώσιμη ειρήνη με βάση τη λύση των δύο κρατών”

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Ρίσι Σούνακ συζήτησε τον “μακροπρόθεσμο στόχο μιας λύσης δύο κρατών” σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου την περασμένη εβδομάδα.

Ακόμη και ο Πάπας Φραγκίσκος, σε συνέντευξή του σε ιταλικά μέσα ενημέρωσης, ζήτησε “αυτή τη σοφή λύση, δύο κράτη”.

Παρά τις δημόσιες επιδοκιμασίες, κάποιοι μελετητές λένε ότι η λύση των δύο κρατών είναι μια όλο και πιο απίθανη προοπτική.

Ποια είναι η λύση των δύο κρατών;

Η λύση των δύο κρατών προβλέπει ένα δύο εδαφικά διακριτά κράτη – ένα για τους Ισραηλινούς και ένα για τους Παλαιστίνιους. Η ιδέα προϋπήρχε της δημιουργίας του Ισραήλ το 1948, μετά το τέλος της βρετανικής Εντολής για την Παλαιστίνη. Αλλά τα ξεσπάσματα βίας και ο πόλεμος εμπόδισαν την πρόοδο κατά τη διάρκεια των δεκαετιών.

Στις συμφωνίες του Όσλο το 1993 με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, το Ισραήλ αποδέχθηκε την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης ως εκπρόσωπο των Παλαιστινίων, ενώ η PLO αναγνώρισε το δικαίωμα του Ισραήλ σε ειρηνική ύπαρξη. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι η Παλαιστινιακή Αρχή θα αναλάμβανε κυβερνητικές αρμοδιότητες στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα, δημιουργώντας κάποια ελπίδα για έναν οδικό χάρτη προς δύο κράτη.

Το 2000, ο Μπιλ Κλίντον προσπάθησε ανεπιτυχώς να καταλήξει σε συμφωνία με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Εχούντ Μπαράκ και τον Παλαιστίνιο ηγέτη Γιασέρ Αραφάτ στο Καμπ Ντέιβιντ.

Μήνες αργότερα, ξέσπασαν συγκρούσεις μετά την επίσκεψη του Αριέλ Σαρόν, βουλευτή τότε στην αντιπολίτευση, στον περίβολο του μουσουλμανικού τεμένους Αλ Ακσά στην Ιερουσαλήμ, που θεωρείται ο τρίτος πιο ιερός χώρος για το Ισλάμ. Ετσι ξεκίνησε η δεύτερη παλαιστινιακή ιντιφάντα, που συντάραξε την περιοχή για χρόνια.

“Από τότε, στην πραγματικότητα, έχουν γίνει μηδενικά βήματα προς τα εμπρός”, δήλωσε ο Gilbert Achcar, καθηγητής αναπτυξιακών σπουδών και διεθνών σχέσεων στο SOAS University of London. ” Αντίθετα η κατάσταση έχει μόνο επιδεινωθεί”.

Ποιες είναι οι προκλήσεις;

Τα οράματα για ένα παλαιστινιακό κράτος περιλαμβάνουν συνήθως τη Γάζα και μεγάλο μέρος της Δυτικής Όχθης με ανταλλαγές γης που θα αντισταθμίσουν τους ισραηλινούς οικισμούς στη Δυτική Όχθη

.Οι περισσότεροι διεθνείς υποστηρικτές της λύσης των δύο κρατών τάσσονται υπέρ της επιστροφής του Ισραήλ στα σύνορα που είχε πριν από τις προσαρτήσεις εδαφών μετά τον πόλεμο του 1967, σύμφωνα με το Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων.

Οι προκλήσεις, ωστόσο, είναι σημαντικές.

Παλαιστίνιοι και Ισραηλινοί ζουν σήμερα, εντός των συνόρων του δυνητικού μελλοντικού κράτους του άλλου. Πολλές παλαιστινιακές οικογένειες επιδιώκουν να επιστρέψουν σε περιοχές που χάθηκαν κατά τη διάρκεια της «Νάκμπα», το 1948, όταν περίπου 700.000 Παλαιστίνιοι εκτοπίστηκαν.

Οι Παλαιστίνιοι εξάλλου βλέπουν την Ανατολική Ιερουσαλήμ, η οποία προσαρτήθηκε από το Ισραήλ, ως την πρωτεύουσα ενός μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους.

Η κατάσταση περιπλέχτηκε περαιτέρω από την απόφαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αναγνωρίσει την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ το 2017.

Τι λένε οι ηγέτες;

Ο Μαχμούντ Αμπάς, πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής, η οποία κυβερνά τις ελεγχόμενες από τους Παλαιστίνιους περιοχές της Δυτικής Όχθης, κατηγόρησε το Ισραήλ ότι “σαμποτάρει συστηματικά τη λύση των δύο κρατών” “Όποιος πιστεύει ότι η ειρήνη μπορεί να επικρατήσει στη Μέση Ανατολή χωρίς ο παλαιστινιακός λαός να απολαμβάνει τα πλήρη και νόμιμα εθνικά του δικαιώματα, έχει αυταπάτες”, δήλωσε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο, πριν από την έναρξη του σημερινού πολέμου.

Ο Αμπάς, ο οποίος υποστηρίζεται από τη Δύση, βρίσκεται στην εξουσία από το 2005, αλλά παραμένει αντιδημοφιλής μεταξύ πολλών Παλαιστινίων.

Ο Νετανιάχου κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας επανεκλογής του το 2015 δήλωσε ότι δεν θα υπάρξει ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος για όσο διάστημα ασκεί τα καθήκοντά του.

Έκτοτε, εμφανίστηκε πιο δεκτικός στην ιδέα, αλλά με σημαντικές επιφυλάξεις για θέματα ασφάλειας.

Είχε δηλώσει στο CNN νωρίτερα φέτος:”Είμαι σίγουρα πρόθυμος να τους δώσω όλες τις εξουσίες που χρειάζονται για να αυτονομηθούν αλλά καμία από τις εξουσίες που μπορούν να μας απειλήσουν”.

Το υπουργικό συμβούλιο του Νετανιάχου, το πιο δεξιό στην ιστορία του Ισραήλ, ορκίστηκε πέρυσι.

Η Χαμάς, το 2017 είπε ότι είναι έτοιμη να αποδεχθεί ένα παλαιστινιακό κράτος κατά μήκος των συνόρων του 1967. Ωστόσο, ο τότε ηγέτης της, ο Χάλεντ Μεσάαλ, δήλωσε ότι δεν θα αναγνώριζε το Ισραήλ ούτε θα εκχωρούσε κανένα νόμιμο δικαίωμα.

Είναι δυνατή ;

Πριν από τον  πρόσφατο πόλεμο, η κατασκευή οικισμών από το Ισραήλ στη Δυτική Όχθη αποτελούσε ένα από τα πιο πιεστικά εμπόδια προς την ειρήνη για τους Παλαιστίνιους.Ο Αχκάρ, καθηγητής του SOAS, δήλωσε ότι οι συμφωνίες του Όσλο δεν περιείχαν καμία διάταξη για να σταματήσει η οικοδόμηση οικισμών, η οποία έχει εκτοξευθεί κατά τις δεκαετίες που μεσολάβησαν. “Για να δεχτούν οι Παλαιστίνιοι κάτι σαν λύση δύο κρατών, θα χρειαζόταν πλήρης διάλυση των οικισμών”, είπε.

Ο Γιόσι Μέκελμπεργκ, συνεργάτης της δεξαμενής σκέψης Chatham House με έδρα το Λονδίνο, σημείωσε ότι η ισραηλινή απόσυρση 8.000 μόλις εποίκων από τη Γάζα το 2005 “διέλυσε την ισραηλινή κοινωνία”.

Μια δεκαετία αργότερα, πολλοί Ισραηλινοί βλέπουν την αποχώρηση από τη Γάζα ως μεγάλο λάθος

Ο Μαρκ ΛεΒίν, καθηγητής ιστορίας και πρόεδρος του προγράμματος παγκόσμιων μελετών Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ιρβάιν, δήλωσε ότι η λύση των δύο κρατών δεν είναι πλέον εφικτή. “Απλά κοιτάξτε το χάρτη”, είπε, αναφερόμενος στους εκατοντάδες ισραηλινούς οικισμούς σε όλη τη Δυτική Όχθη.

“Όλοι ευχόμαστε να ήταν δυνατή η λύση των δύο κρατών, διότι θα ήταν εύκολο να γίνει”.

“Εσύ παίρνεις αυτό το μέρος, εσύ παίρνεις το άλλο, όπως ένα διαζύγιο”, είπε. Ωστόσο, “δεν υπάρχει περίπτωση να πουλήσουμε το σπίτι και να χωρίσουμε”, πρόσθεσε.

Η κατάσταση θα έπρεπε να μοιάζει περισσότερο με ένα “διαζύγιο της εποχής της πανδημίας, όπου χωρίζετε, αλλά εξακολουθείτε να ζείτε στο ίδιο σπίτι”, είπε.

Ο ΛεΒίν οραματίζεται ένα είδος υβριδικού μοντέλου: “κοινά, επικαλυπτόμενα, ή αυτό που αποκαλούμε “παράλληλα κράτη””, τα οποία δεν ορίζονται από τη σύνδεση μεταξύ εδάφους και κυριαρχίας. “Το Ισραήλ θα μπορούσε να παραμείνει ένα εβραϊκό κράτος, η Παλαιστίνη θα μπορούσε να είναι ένα παλαιστινιακό κράτος, αλλά οι Εβραίοι και οι Παλαιστίνιοι θα μπορούσαν να ζουν οπουδήποτε”, είπε.

Δεν είναι ο μόνος που σκέφτεται πέρα από το παραδοσιακό μοντέλο των δύο κρατών. Ορισμένοι Ισραηλινοί, Παλαιστίνιοι και εξωτερικοί μελετητές έχουν υποστηρίξει την ιδέα μιας συνομοσπονδίας ως εναλλακτική λύση.

Ωστόσο, “και στις δύο πλευρές, δεν υπάρχει ηγεσία που να πιστεύει στην ειρήνη”, δήλωσε ο Μέκελμπεργκ.

Παρόλα αυτά, τόνισε ότι μια τέτοια ιδέα είναι βιώσιμη. Σε κάθε περ’ιπτωση “η λύση των δύο κρατών το 2023 θα έμοιαζε πολύ διαφορετική από τη λύση των δύο κρατών το 1993”, συμπλήρωσε.

naftemporiki.gr



Source link

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *